Kadın çalışanlar için doğum borçlanması, emeklilik planlamasında kritik öneme sahip haklardan biri olarak öne çıkıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından tanınan bu hak sayesinde, annelik nedeniyle çalışma hayatından uzak kalınan süreler prim gününe dönüştürülebiliyor. Uygun şartlar sağlandığında ise emeklilik yaşı dahi geriye çekilebiliyor.
Kadın sigortalılar, doğum borçlanması yoluyla en fazla 2160 gün (6 yıl) prim kazanarak emeklilik tarihlerini erkene alabiliyor. Ancak bu avantajdan yararlanabilmek için bazı kritik kuralların bilinmesi gerekiyor.
En Kritik Şart: Sigorta Başlangıç Tarihi
Doğum borçlanmasından yararlanabilmenin temel kuralı, doğumun sigorta başlangıç tarihinden sonra gerçekleşmiş olmasıdır. Bu kural çoğu kişi tarafından bilinse de, önemli bir istisna bulunuyor: staj sigortası.
Normal şartlarda emeklilik hesabında başlangıç sayılmayan staj girişi, doğum borçlanmasında geçerli sigorta başlangıcı olarak kabul ediliyor. Bu detay, özellikle staj girişi erken tarihte olan kadınlar için büyük avantaj sağlıyor.
3 Çocuğa Kadar Borçlanma Hakkı
SGK mevzuatına göre kadın sigortalılar:
doğum borçlanması yapabiliyor. Böylece toplamda 2160 gün, yani 6 yıl prim kazanımı mümkün hale geliyor.
Bu primler hem eksik günleri tamamlamak hem de bazı durumlarda sigorta başlangıcını geriye çekmek için kullanılabiliyor.
Emeklilik Yaşı Nasıl Geri Çekiliyor?
Eğer kadın çalışanın staj sigortası ile ilk uzun vadeli sigorta primi (tam sigorta) arasında bir doğumu varsa, bu doğum borçlanıldığında sigorta başlangıç tarihi borçlanılan gün kadar geriye çekiliyor.
Bu durum:
-
Emeklilik yaşının düşmesine
-
Daha erken emekli maaşı bağlanmasına
-
Hatta bazı özel örneklerde EYT kapsamına girilmesine
olanak sağlayabiliyor.
Ancak sigorta başlangıcından sonra gerçekleşen doğumlar, yalnızca prim gününü artırır; emeklilik yaşını geri çekmez.
Başvuru Şartları Neler?
Doğum borçlanması yapılabilmesi için şu koşulların sağlanması gerekiyor:
-
Çocuğun sağ doğmuş ve yaşamış olması
-
Doğumdan sonraki 2 yıllık sürede adınıza prim yatırılmamış olması
-
Borçlanılan sürede çocuğun hayatta olması
Bu şartlar sağlandığında başvurular e-Devlet üzerinden veya SGK müdürlüklerinden yapılabiliyor.
Maliyet Uyarısı: Zamanlama Çok Önemli
Doğum borçlanması tutarları, brüt asgari ücrete endeksli olarak hesaplanıyor. Günlük borçlanma bedeli, brüt asgari ücretin %32’si üzerinden belirleniyor.
Bu nedenle asgari ücrete yapılacak her zam, borçlanma maliyetini de doğrudan artırıyor. Uzmanlar, emeklilik planı yapan kadınların yıl sonu zamları gelmeden başvuru yapmasının, toplam maliyette %30–%50’ye varan tasarruf sağlayabileceğini belirtiyor.
